Dum la sabata renkontiĝo en Helsinko ni pridiskutis, kiel diri en Esperanto ”prosessoitu liha”. Se vi serĉas per Google, vi trovas plurajn paĝojn kie oni parolas pri nutrado. Bedaŭrinde multaj el ili estas fuŝe tradukitaj.
Ekzistas tri similaspektaj vortoj: proceso, procezo kaj procedo, sed neniu el ili taŭgas ĉi tie.
Proceso estas juĝafero, finne oikeusprosessi, menettely tuomioistuimessa, tiel procesa juro prosessioikeus.
Procezo estas sinsekvo de fenomenoj, ĉu naturaj, ĉu homfaritaj, finne prosessi, tiel proceza industrio prosessiteollisuus.
Procedi signifas menetellä, toimia jollain tavalla, tiel procedo menettely(tapa).
Prosessoida estas pruntvorto, kies signifo estas käsitellä, muokata, jalostaa. En Esperanto por tia agado ekzistas verbo prilabori. Ni rekomendas uzi ĝin, tiel prosessoitu liha estas prilaborita viando.
Ekzemplo de mallonga klariga teksto teksto:
”Kiel ruĝa viando estas klasifikitaj viandoj de porko, bovo, kapro kaj ŝafo. Prilaborita viando signifas viandoproduktojn, kiuj estas konservitaj ekzemple per fumado, salado aŭ aldonante kemiaĵojn kiel nitriton. Tiaj estas interalie ŝinkoj, kolbasoj, lardo kaj aliaj viandkonservaĵoj.”
Notu ankaŭ, ke la finna vorto liha estas tradukebla per du vortoj en Esperanto: karno kaj viando. Karno estas organisma mola fibreca substanco, sed karno uzata por nutrado estas viando.
Do, ni manĝas viandon, sed kiam finnaj predikantoj parolas pri ”lihan synnit”, ili parolas pri karnaj pekoj.