La komponisto Kaija SAARIAHO¹ [fi] vizitis Japanion en la somero en la jaro 1993. Dum sia vojaĝo ŝi vizitis en Kioto ĝardenojn, kiuj tiel impresis ŝin, ke ŝi komponis la verkon Ses Japanaj Ĝardenoj [en] (KS 56).

En ĉi tiu unua parto de la artikolo mi priskribas la ĝardenojn, kiujn ŝi mencias en la komponaĵo, kaj en la dua la komponaĵon mem.

Rimarko:
La artikolo baziĝas sur pluraj fontoj, sed ne sur persona sperto, ĉar mi ne vizitis la ĝardenojn. Kompreneble mi respondecas pri eblaj faktaj eraroj.

La ĝardenoj de la templo Tenĝu-an

Tenĝu-an (天授庵)² estas unu el la subtemploj de la granda Zen-budhisma templo Nanzen-ĝi (南禅寺)^3,4 en Kioto. Oni fondis la subtemplon en la jaro 1337, sed la nunaj konstruaĵoj originas el la jaro 1602.

Tenĝu-an estas konata pro siaj du belaj ĝardenoj. La antaŭa ĝardeno estas seka ĝardeno (枯山水, karesansuj), kiu enhavas sablan grundon kun ŝtonoj kaj musko simbolante zenan spiriton kaj simplecon. Kontraŭe la malantaŭa ĝardeno estas pitoreska pejzaĝa ĝardeno kun lageto, pontoj kaj plantoj, kiuj ŝanĝas sian aspekton laŭ la sezonoj. Aŭtune la koloraj aceroj faras la lokon precipe mirinda.

Kvankam la templo Tenĝu-an ne havas apartan UNESKO-statuson, la ĉeftemplo Nanzen-ĝi apartenas al la Historiaj Monumentoj de Antikva Kioto, kiu estas kolektiva Monda heredaĵo de UNESKO ekde 1994.

La ĝardeno de la templo Kinkaku-ĝi

La oficiala nomo de la templo estas Rokuon-ĝi (鹿苑寺)⁵, sed ĝi estas pli konata sub la nomo Kinkaku-ĝi (金閣寺)^6,7 aŭ la Ora Pavilono, kiun la japana nomo signifas. La Ora Pavilono estas unu el la plej famaj kaj pitoreskaj temploj en Japanio.

Oni origine konstruis la templon en 1397 kiel vilaon por la ŝoguno AŜIKAGA Joŝimicu. Post lia morto oni konvertis la konstruaĵon en Zen-budhisman templon laŭ lia testamento. Dum la jarcentoj la templo suferis plurajn damaĝojn, inkluzive incendion en 1950, kiam monaĥo bruligis ĝin⁸. Poste, en 1955, oni rekonstruis la pavilonon, sed anstataŭ ke oni havus la originan lakitan eksteron, oni kovris la eksterajn murojn per orfolioj por reflekti la originan brilon de la konstruaĵo.

La ĝardeno estas klasika ekzemplo de ĝardeno en la stilo de la Muromaĉi-epoko, en kiu naturo kaj arkitekturo perfekte harmonias por krei trankvilan kaj inspirantan medion. Ĉe la koro de la ĝardeno troviĝas Kjokō-ĉi⁹ (鏡湖池), aŭ ”Spegullago”, en kiu la Ora Pavilono speguliĝas kreante mirindan vidon. En la lago estas pluraj insuletoj kaj ŝtonoj, kiuj simbolas elementojn de budhisma kaj ŝintoisma kosmologio.

La ĝardeno enhavas serpentumajn vojetojn, pontojn, muskovualitajn ŝtonojn kaj antikvajn pinojn, kiuj estas artisme formitaj. La pejzaĝo estas zorge aranĝita por gvidi vizitantojn tra sinsekvo de pitoreskaj vidaĵoj, dum la laŭsezonaj ŝanĝiĝoj – precipe la florantaj sakuroj en printempo kaj la ruĝaj aceroj en aŭtuno – aldonas unikan belecon al la loko.

La ĝardeno ankaŭ uzas la ĉirkaŭajn montetojn kiel naturan fonon donante al la tuto profundan estetikan kaj filozofian dimension inspiritan de Zen-budhismo.

La templo apartenas al la Historiaj Monumentoj de Antikva Kioto, Monda heredaĵo de UNESKO.

La ĝardeno de la templo Rjoan-ĝi

Rjoan-ĝi (龍安寺)^10,11 estas Zen-templo fondita en la jaro 1450. La templo estas konata pro sia ŝtona ĝardeno, unu el la plej famaj ekzemploj de sekaj pejzaĝaj ĝardenoj. La ĝardeno konsistas el 15 ŝtonoj aranĝitaj sur blanke rastita sablo. La dezajno estas simpla sed enigme profunda, kio faris ĝin ikono de Zen-estetiko kaj medita simbolo.

La ĝardeno havas rektangulan formon, kun dimensioj de ĉirkaŭ 25 x 10 metroj. Kvankam oni ne tion facile rimarkas, la tereno estas klinebena, kaj ĉi tial la ĝardeno aspektas pli granda, ol ĝi vere estas.

La ŝtonoj estas aranĝitaj en kvin grupoj ĉirkaŭataj de muska kovraĵo. Grava trajto estas, ke el iu ajn angulo oni povas vidi nur 14 ŝtonojn. Laŭ la Zen-instruo, nur kiam oni atingas spiritan kleriĝon, oni povas ”vidi” la 15-an ŝtonon.

La templo apartenas al la Historiaj Monumentoj de Antikva Kioto, Monda heredaĵo de UNESKO.

La ĝardeno de la templo Sajho-ĝi

Sajho-ĝi (西芳寺)^12,13 ofte nomata Koke-dera (苔寺) aŭ ”Muska Templo” estas unu el la plej malnovaj (fondita en la jarcento 700) kaj plej pitoreskaj Zen-budhismaj temploj en Kioto.

Origine oni konstruis la ĝardenon kiel sekan ĝardenon, sed iom post iom musko transprenis ĝin pro naturaj ŝanĝiĝoj kaj humideco. Nuntempe la templo estas konata ĝuste pro sia mirinda muska ĝardeno, kiu enhavas pli ol 120 speciojn de musko. La dense kreskantaj muskoj kontribuas al la serena kaj medita atmosfero – precipe post pluvo, kiam la koloroj fariĝas eĉ pli intensaj.

Oni rigardas Sajho-ĝin kiel sanktan lokon por Zen-meditado, kaj vizitantoj ofte devas partopreni en kalligrafia sutro-skribado antaŭ ol eniri la ĝardenon. Tio emfazas la spiritan signifon de la templo kiel loko de trankvilo, reflektado kaj harmonio kun naturo.

La templo apartenas al la Historiaj Monumentoj de Antikva Kioto, Monda heredaĵo de UNESKO.

---

En la dua parto de la artikolo mi priskribas la komponaĵon Ses Japanaj Ĝardenoj inspiritan de la ĝardenoj prezentitaj ĉi tie.

---

1. La artikolo enhavas kaj finnajn kaj japanajn nomojn de homoj, do mi sekvas la internacian kutimon, per kiu oni skribas la familian nomon per grandaj literoj. ↩︎
2. Ĉi tio kaj aliaj esperantigoj de japanaj nomoj estas laŭ la elparolo. La tri skribsignoj 天授庵 signifas ĉielo, donaco kaj ripozejo. ↩︎
3. La tri skribsignoj 南禅寺 signifas sudo, Zen-budhismo kaj templo. ↩︎
4. Rigardu la oficialan retejon de la templo Nanzen-ĝi [jp]. ↩︎
5. La tri skribsignoj 鹿苑寺 signifas cervo, ĝardeno aŭ parko kaj templo. ↩︎
6. La tri skribsignoj 金閣寺 signifas oro, pavilono kaj templo. ↩︎
7. Rigardu la oficialan retejon de la templo [en] kaj la Vikipedian artikolon. ↩︎
8. La bruligo inspiris la faman japanan verkiston MIŜIMA Jukio verki unu el siaj plej konataj romanoj La Templo de la Ora Pavilono, 1956. ↩︎
9. Longa o. ↩︎
10. La tri skribsignoj 龍安寺 signifas drako, paco aŭ trankvilo kaj templo. ↩︎
11. Rigardu la oficialan retejon de la templo [jp/en]. ↩︎
12. La tri skribsignoj 西芳寺 signifas okcidento, bonodora aŭ flora kaj templo. ↩︎
13. Rigardu la oficialan retejon de la templo [jp/en]. ↩︎